Burgers, omgekomen in relatie tot verzet


Illegale pers en verzetsbewegingen

Willem Cornelis van den Berg

Cuniera Heijt-Wooning

 

Cuniera Wooning werd in Bergschenhoek geboren op 10 februari 1905, als oudste dochter van Arie Wooning en Maria Johanna Westdijk. Zij is getrouwd en op een bepaald moment verhuisd naar Rotterdam. In 1941 woonde ze daar met haar moeder en haar jongere zus Clasina (geboren 1913, Bergschenhoek) aan de Essenburgstraat 74b.

 

Vanuit politieke betrokkenheid is Cuniera betrokken bij de organisatie van het communistische blad 'de Waarheid' waarin vaak stevig kritiek wordt geuit op het Nazi-regime maar ook op andere Europese landen. In het eerste nummer van 23 november 1940  wordt ook het Duits antisemitisme al sterk verworpen. 

 

Als de recherche van de Nederlandse politie op 24 juni 1941 op de Essenburgstraat aan de deur komt, willen zij aanvankelijk Clasina meenemen. De moeder van Clasina en Cuniera, die in hetzelfde pand woont, geeft aan dat ze waarschijnlijk voor Cuniera komen; die is immers werkzaam bij 'de Waarheid' ? Cuniera wordt meegenomen en komt via het Nederlandse werkkamp Schoorl in Ravensbrück terecht. Daar overlijdt zij, na een operatie, op 27 juni 1944. Dit wordt in 1946 verklaard door een overlevende van kamp Ravensbrück, Niesje Neeltje Bloem-Paul, die evenals Cuniera geboren is in Bergschenhoek en later in Rotterdam Crooswijk woonde. Ook zij was betrokken bij het communistisch verzet en betrokken bij het blad 'de Waarheid'. Later werd duidelijk dat er van verraad door infiltratie sprake was. Zelfs vóór de oorlog waren de communisten al in beeld bij de Nederlandse inlichtingendienst en, naar pas recent is gebleken, daardoor via gegevensuitwisseling ook bekend bij de Duitse inlichtingendienst. 

Johannes Christiaan Borgdorff

 

Johannes Christiaan Borgdorff werd geboren in Berkel en Rodenrijs op 15 december 1908. Hij was gehuwd en had vier kinderen. In het dagelijks leven was hij inspecteur bij een verzekeringsmaatschappij; het gezin woonde in Groningen. Onder de schuilnaam 'Chris' was hij zowel betrokken bij de LO / OD als bij het blad Trouw. Op verdenking van het verlenen van huisvesting aan een verzetsman van de KP (knokploeg) werd hij op 5 september 1944, twee dagen na de geboorte van zijn jongste dochter, gearresteerd. Op 19 september 1944 werd hij van het Scholtenshuis in Groningen, het hoofdkwartier van de SD (Sicherheitsdienst), vervoerd naar Exloo. Waarschijnlijk is hij direct bij aankomst daar gefusilleerd. Op 20 juli 1945 werd zijn lichaam gevonden in de regio Exloo/Odoorn en op 4 augustus 1945 herbegraven op de Noorderbegraafplaats van Groningen. 



Op basis van zogenoemde 'vergelding' of 'represaille' gefusilleerd.


Tien slachtoffers die op 7 januari 1945 stierven:

Max Leendert Lijklema

 

Max Leendert Lijklema 

 

Max Lijklema werd geboren op 28 februari 1922 te Rotterdam en was ongehuwd en studerend.

Nadat Max aanvankelijk de technische kant (Delft) op wil, kiest hij later voor wis- en natuurkunde. Doorgaan met studeren wordt hem in 1944 door de bezetter vrijwel onmogelijk gemaakt. Hij moet noodgedwongen zijn studie in Utrecht opgeven. 

 

Met Kerst 1944 wordt Max Lijklema opgepakt tijdens een poging vanuit Strijen de grote rivieren over te steken. Hij wordt eerst verhoord door de S.D en later overgebracht naar de gevangenis aan het Haagse Veer. Op 7 januari 1945 wordt hij samen met negen anderen, zonder enige vorm van proces, langs de  bergweg tussen Hillegersberg en Bergschenhoek gefusilleerd op 22-jarige leeftijd, als represaillemaatregel voor de moord op Franz Schilar. .

 

 

Cornelis Mink

 

Cornelis 'Cor' Mink

 

Cor Mink werd geboren op 22 september 1923 in Ede. Als zoon van een politieman wil hij in het voetspoor van zijn vader treden. Hij volgt daarom de opleiding op de politieschool in Schalkhaar. In die tijd wordt daar sterk geprobeerd de agenten in opleiding te interesseren en te winnen voor de zogenaamde "nieuwe orde" van het Nationaal Socialisme. Cor en vele anderen met hem laten zich daardoor niet beïnvloeden. Wel wordt het na de opleiding voor hem moeilijk om op bepaalde plaatsen de functie naar eer en geweten uit te oefenen. Ten einde raad geeft Cor zijn baan eraan. Hij probeert als "Engelandvaarder' zoals dat heet, naar het bevrijde zuiden van het land te komen. Via illegale contacten komt hij in Strijen terecht om, net als Max Lijklema, daar overgezet te worden. Hij wordt opgepakt, eerst verhoord door de S.D en later overgebracht naar de gevangenis aan het Haagse Veer. Op 7 januari 1945 wordt hij samen met negen anderen, zonder enige vorm van proces, langs de  Bergweg tussen Hillegersberg en Bergschenhoek gefusilleerd op 21-jarige leeftijd, als represaillemaatregel voor de moord op Franz Schilar. .

 

Bertus Pragt

 

 

Dingenis Sanderse

 

De op 11 oktober 1921 in Rhenen geboren 'Dies' (Dingenis) was in de oorlog een inwoner van Strijen. Hij maakte deel uit van het lokale verzet en was een van de 'çrossers' die geallieerde piloten hielpen de rivier over te steken bij de Biesbosch. Op een dag wordt een aantal crossers gearresteerd, ook Dingenis is daar bij. Hij komt in het politiebureau 'Haagse Veer' in Rotterdam terecht. Nadat een inbreker de Duitse schildwacht Franz Schilar doodt worden tien gevangenen als represaille in Bergschenhoek geexecuteerd. Dingenis sterft op 07 januari 1945 als 23-jarige aan de Bergweg in Bergschenhoek, een plek waar hij waarschijnlijk nooit eerder is geweest. 

Pieter Jacob Slis

 

Pieter Jacob Slis werd geboren op 24 april 1911 in Sommelsdijk. 

 

In bewerking, meer informatie volgt binnenkort.

Adrianus Snoek

Johannes Hendrikus Storm

Adriaan Cornelis Swenne

Herman Rink Veenema

Willem Vis van Heemst

 

Willem Vis van Heemst 

 

In bewerking, meer informatie volgt binnenkort.